Sposób komponowania posiłków może sporo powiedzieć o codziennych zwyczajach mieszkańców danego kraju. W Indiach jedzenie jest związane nie tylko i wyłącznie z dostępnością produktów, lecz także z porą roku, lokalnymi tradycjami i zasadami przekazywanymi w rodzinach. W jednym regionie podstawą obiadu może być ryż podawany z warzywami i sosem, w innym większą rolę odgrywają placki pszenne, fasola lub potrawy przygotowywane na bazie mleka.
Z tego powodu dania indyjskie różnią się między sobą znacznie bardziej, niż mogłoby wynikać z ich popularnego wizerunku. Nie istnieje jeden zestaw składników ani jedna metoda gotowania, które opisywałyby całą tę tradycję. Na północy kraju częściej spotyka się pieczywo wypiekane na gorącej powierzchni lub w piecu, jednak w wielu częściach południowych istotne miejsce zajmują ryż, soczewica i fermentowane ciasto wykorzystywane do przygotowania placków dosa. Lokalne różnice dotyczą również dodatków, sposobu przyprawiania a także konsystencji potraw, dlatego poznawanie regionalnych przepisów wymaga uwzględnienia ich pochodzenia.
Ważnym elementem przygotowywania posiłków jest odpowiednie łączenie składników już na początku gotowania. W wielu przepisach cebulę podsmaża się do określonego stopnia zrumienienia, a następnie dodaje czosnek, imbir i przyprawy. Kolejność ma znaczenie, ponieważ poszczególne produkty uwalniają aromat w różnym tempie. Zbyt krótka obróbka może sprawić, że przyprawy pozostaną surowe w smaku, natomiast zbyt długie podgrzewanie niektórych składników prowadzi do ich przypalenia i pojawienia się goryczy. Indyjskie jedzenie na prawdę często wykorzystuje też jogurt, mleko kokosowe, pomidory lub wodę jako bazę sosu. Wybór uzależniony jest od konkretnej receptury, a zmiana jednego składnika może wpłynąć na gęstość, kwasowość i sposób łączenia się smaków. Np jogurt dodany do bardzo gorącego sosu może się rozwarstwić, dlatego zwykle powinno się kontrolować temperaturę i sposób jego wprowadzania. Podobnej sugestie wymaga dodawanie chili. Jego ostrość zależy od odmiany, ilości oraz formy, w jakiej trafia do potrawy, zatem samo określenie przepisu jako łagodnego lub pikantnego nie za każdym razem wystarcza do przewidzenia efektu.
W wielu tradycyjnych posiłkach poszczególne potrawy pełnią różne funkcje i są podawane razem, a nie jako jeden duży detal na talerzu. Ryż lub pieczywo stanowią podstawę, sos dostarcza wilgoci, a warzywa, soczewica albo mięso uzupełniają ogół. Taki sposób serwowania umożliwia samemu dobierać proporcje poszczególnych składników w trakcie jedzenia. Kuchnia indyjska obejmuje między innymi potrawy typu thali, w których kilka niedużych porcji umieszcza się obok siebie, dzięki czemu na jednym posiłku można zestawić różne smaki i konsystencje. W domowym gotowaniu podobną zasadę można zastosować bez przygotowywania wielu trudnych dań. Wystarczy połączyć produkt skrobiowy z jednym daniem warzywnym i odpowiednio dobranym dodatkiem, pamiętając, że poszczególne elementy mogą wymagać odmiennego czasu przygotowania. Warto także uwzględnić różnice w zawartości płynu. Gęsty sos bardzo dobrze łączy się z pieczywem, natomiast rzadsze potrawy na prawdę bardzo często podaje się z ryżem. Niektóre przepisy zakładają wcześniejsze namaczanie soczewicy albo ciecierzycy, co wpływa na czas gotowania i finalną miękkość składników. Pominięcie tego etapu może oznaczać konieczność dłuższej obróbki, a w przypadku roślin strączkowych też trudniejsze zyskanie jednolitej konsystencji.
Na charakter potraw wpływają też metody przechowywania i wykorzystywania towarów. W wielu regionach Indii przygotowuje się pikle, czyli warzywa albo owoce konserwowane z użyciem soli, przypraw i dobrego tłuszczu albo kwaśnej zalewy. Ich smak może być intensywny, dlatego zazwyczaj stanowią dodatek do posiłku, a nie jego główną część. Spotyka się także chutneye, organizowane między innymi z kolendry, mięty, kokosa, tamaryndowca lub owoców. Ich skład uzależniony jest od regionu i potrawy, z którą są podawane. W domowej kuchni znaczenie ma także świeżość przypraw. Mielone składniki z w pewnych przypadkach tracą część aromatu, podczas gdy całe nasiona można rozgnieść albo krótko podprażyć bezpośrednio przed użyciem. Nie oznacza to jednakże, że każda receptura wymaga samodzielnego przygotowania mieszanki, ponieważ częstokroć wykorzystuje się gotowe kompozycje o ustalonych proporcjach. Przy odtwarzaniu regionalnych przepisów warto sprawdzać nie tylko i wyłącznie listę składników, niemniej jednak również ich formę, kolejność dodawania i czas obróbki. Te najmniejsze elementy wyjaśniają, dlaczego dwie potrawy o podobnych nazwach mogą różnić się smakiem, wyglądem oraz strukturą, mimo że wykorzystują zbliżone produkty.
Zobacz więcej: wegetariańska kuchnia indyjska.